Akcja utworu rozgrywa się w XVII wieku. Jest to powieść przygodowa, której głównym bohaterem jest tytułowy Robinson Crusoe. Poznajemy go jako młodego, żądnego przygód młodzieńca, którego od zawsze marzeniem było pływać po morzach i ocenach, co było jednak sprzeczne z wolą jego ojca.
Utwór ten opisuje poczynania dzielnego bohatera w czasie jego pobytu na bezludnej wyspie.
Robinson przychodzi na świat w 1632 roku jako najmłodszy z synów rodziny kupieckiej. Jego dwaj starsi bracia zginęli na morzu – utonęli. Zrozpaczony ojciec dostrzegając marzycielską i rządną przygód naturę swego syna, robi wszystko by odwieść chłopca od takiej samej zgubnej przyszłości. Młody Robinson początkowo słucha zakazu ojca i na kilka miesięcy porzuca myśl o karierze marynarskiej i zajmuje się handlem.
Któregoś dnia spotyka swojego dobrego kolegę Williama, który oferuje chłopcu pracę na statku jako majtek. Robinson zgadza się bez namysłu. Nie mówi jednak o tym swoim rodzicom i potajemnie wymyka się z domu. Statek na którym przebywa młodzieniec w wyniku burzy i sztormu ulega zniszczeniu. Załoga statku ewakuuje się na szalupach i przybywa do Londynu. Nasz bohater posiada wystarczająco dużo pieniędzy by bezpiecznie powrócić na ląd do domu rodzinnego. Spotyka jednak kapitana, który słysząc o jego planach, zaproponował chłopcu kolejną wspólną dużą podróż do Afryki w celu nawiązania kontaktów handlowych z tamtejszą ludnością. Robinson chętnie przyjmuje propozycję kapitana. Po udanym pobycie w Afryce Robinson planuje kolejny raz powrót do swego domu rodzinnego ale tym razem na przeszkodzie staje choroba kapitana – zapada on na malarię i chłopiec wraz z żoną kapitana sprawuje pieczę nad chorym. W rezultacie po kilku tygodniach kapitan umiera a chłopiec otrzymuje od wdowy pokaźną sumę pieniędzy oraz nakaz kolejnego kursu do Afryki. Nie mając innego wyboru zgadza się i wyrusza w rejs. Tym razem wyprawa nie udaje się i statek wraz z załogą dostaje się w ręce piratów. Robinson zostaje sprzedany jako niewolnik. Spędza on niemal dwa lata na służbie u Mauretanów jako niewolnik. Wreszcie pewnego dnia jego pan wysyła Robinsona wraz z innymi niewolnikami na połów ryb. Sprytny bohater wykorzystuje okazję i ucieka wraz z drugim niewolnikiem o imieniu Ksury. W czasie ich ucieczki trafiają na portugalski statek, który zabiera ich do Brazylii. Tam też kupuje on od jednego z tamtejszych plantatorów ziemię i zakłada własną plantację tytoniu. Robinson nawiązuje dość dobre stosunki z tamtejszą ludnością. Nasz bohater na tyle cieszy się ich zaufaniem, iż powierzają oni mu swoje zapasy prosząc by ten zechciał je przewozić statkiem do wybrzeży Nowej Gwinei. Robinson chętnie to robi gdyż nadal kocha morze i przygody czyhające w czasie takiej wyprawy. Jednakże jedna z wypraw jaką odbywa nasz bohater kończy się dla niego tragicznie – śmiałków spotyka na morzu huragan, który zabija całą załogę i zatapia statek. Robinson...
